państwie; rozwój rzemiosła (m.in. spoż., kuśnierstwo, płóciennictwo, garbarstwo, szewstwo) i handlu (kontakty ze Wschodem i Gdańskiem). W 1585 uzyskali przywilej osiedlania się w Zamościu Ormianie (1738 zlikwidowanie ich samorządu), 1586 Żydzi (jedna z nawiększych gmin żyd. w Polsce), 1589 Grecy (do 1706). W 1585 powstała tu pierwsza w Polsce manufaktura safianów, kurdybanów i kobierców tur.; 1666 było ok. 200 warsztatów rzemieślniczych. Założenie 1595 Akademii Zamojskiej i drukarni uczyniło z Zamościa ośrodek nauki i kultury (organizatorem życia kult. w Zamościu był 1593 1605 Sz. Szymonowic). W 1648 Zamość odparł oblężenie wojsk tatar. i kozackich, 1656 szwedz., 1657 Jerzego II